Espor oyuncularının yürütücü işlev düzeylerinin incelenmesi
Künye
Yalçıner, Serhat. Espor oyuncularının yürütücü işlev düzeylerinin incelenmesi. Yayınlanmamış doktora tezi. Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2025.Özet
Bu çalışmanın temel amacı; Birinci Şahıs Nişancı (FPS) ve Çok Oyunculu Çevrimiçi Savaş Arenası (MOBA) oyun türlerini oynayan amatör espor oyuncularının yürütücü işlev düzeylerinin video oyunu oynamayan bireylerle farklılıklarının belirlenmesidir. Çalışmanın diğer amaçları ise; yürütücü işlev bileşenleri arasındaki ilişkilerin ve yürütücü işlevlerin, oyun içi beceri düzeyi ve toplam oyun süresi
değişkenleri ile arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışma gruplarını; tümü 18-34 yaş aralığında genç yetişkin, 30 FPS ve 30 MOBA video oyunlarını aktif olarak oynayan, 30 video oyunu oynamayan olmak
üzere, toplam 90 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Corsi Blok-Dokunma Testi (CBT), Wisconsin (Berg) Kart Eşleme Testi (WKET) ve Stroop Testi Çapa Formu (ST) kullanılmıştır.
Çalışmada; FPS oyuncu grubunun CBT toplam skorlarının MOBA oyuncu grubundan ve oyun oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, WKET’nden ise oyun oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha az hata yüzdelerine sahip olduğu; MOBA oyuncu grubunun WKET toplam hata yüzdelerinin oyun
oynamayan gruptan anlamlı düzeyde daha az olduğu ve ST’nde ise anlamlı düzeyde daha kısa enterferans sürelerine sahip oldukları tespit edilmiştir (p<0.05). Bununla birlikte oyuncuların tümü için CBT toplam skor ile ST enterferans süresi arasında ve FPS oyuncularının oyun içi beceri düzeyi ile ST enterferans süresi arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; FPS ve MOBA oyuncularının oyun oynamayan bireylerden daha iyi görsel-uzamsal çalışma belleği ve bilişsel esneklik kapasitelerine, FPS oyuncularının MOBA oyuncularından daha iyi görsel-uzamsal çalışma belleği kapasitesine, MOBA oyuncularının oyun oynamayan bireylerden daha iyi ketleme kapasitesine sahip oldukları ve tüm oyuncuların görsel-uzamsal çalışma belleği ile ketleyici kontrol bileşenlerinin ilişkili olduğu görülmüştür. The main purpose of this study was to determine the differences in executive function levels of esports players who play First Person Shooter (FPS) and Multiplayer Online Battle Arena (MOBA) game types compared to non-video game players (NVGP). Other purposes of the study are to examine the relationships of executive function components and their relationships with in-game skill level and total game time variables. The study groups consisted of ninety volunteer participants, all of whom were
young adults between the ages of 18-34, 30 of whom actively played FPS video games, 30 of whom actively played MOBA video games, and 30 of whom NVGPs. Corsi Block-Tapping Test (CBT), Wisconsin (Berg) Card Sorting Test (WKET), and Stroop Test Çapa Form (ST) were used as data collection tools.
According to the findings of the study; FPS players had significantly higher scores than both MOBA players and NVGPs in CBT and less error percentage than the NVGPs in WKET; MOBA players had significantly less error percentage and interference time than NVGPs in WKET and ST. In addition, there was a significant negative correlation between CBT and ST interference times for all players and a
significant negative correlation between in-game skill level and ST interference times for FPS players (p<0.05). As a result; it was observed that FPS and MOBA players had better visuospatial working memory and cognitive flexibility capacities than NVGPs, FPS players had better visuospatial working memory capacity than MOBA players, MOBA players had better inhibition capacity than non-video game players, and all players' visuospatial working memory and inhibitory control components were related.